Phong cách kiến trúc: các phong cách phổ biến và cách chọn cho nhà ở
Phong cách kiến trúc là cách một ngôi nhà được tổ chức về hình khối, vật liệu, tỷ lệ và bố cục, và cách đó cho biết nhà thuộc giai đoạn hay nền văn hóa nào. Khi nhìn mặt tiền, có thể tự hỏi bốn câu: nhà đối xứng hay lệch, có cột và phào chỉ hay không, mái dốc hay phẳng, vật liệu chính là đá, bê tông hay gỗ. Bốn câu trả lời thường đủ để gọi tên phong cách.
Trang chia 12 phong cách phổ biến thành ba nhóm. Mỗi phong cách có đặc điểm nhận biết, ví dụ công trình Betaviet có mã KT và liên kết tới trang chi tiết. Ảnh là phối cảnh thiết kế, không phải ảnh chụp công trình đã xây.
Phong cách kiến trúc là gì và chia thành mấy nhóm
Một phong cách không phải danh sách chi tiết trang trí mà là bộ quy tắc: tỷ lệ giữa mảng tường và ô cửa, cách đặt cột, độ dốc mái, màu và vật liệu. Cùng một phong cách có thể trông khác nhau tùy lô đất và khí hậu, nên hãy nhìn quy tắc chung trước khi nhìn từng chi tiết.
Có thể gom phong cách thành ba nhóm. Nhóm kinh điển và lịch sử gồm cổ điển, tân cổ điển, kiểu Pháp, Indochine, Art Deco. Nhóm hiện đại và tối giản gồm hiện đại, tối giản, Bắc Âu. Nhóm gần gũi thiên nhiên và cá tính gồm nhiệt đới, Địa Trung Hải, Nhật và Á Đông, Industrial. Bảng tóm tắt cả 12 phong cách trước khi vào từng nhóm.
| Phong cách | Đặc điểm nhận biết | Vật liệu thường dùng | Hợp loại nhà | Trang Betaviet |
|---|---|---|---|---|
| Cổ điển | Đối xứng chặt, hệ cột có đầu cột chạm, phào chỉ dày, phù điêu, mái vòm hoặc mái cao | Đá, vữa đắp nổi, sắt uốn, gỗ chạm | Lâu đài, dinh thự, biệt thự lớn | Biệt thự cổ điển |
| Tân cổ điển | Đối xứng, cột trụ, phào chỉ tiết chế, ít phù điêu | Sơn sáng, đá ốp tầng trệt, lan can sắt uốn hoặc nhôm đúc | Biệt thự, nhà phố | Phong cách tân cổ điển |
| Kiểu Pháp | Mái Mansard có cửa sổ mái, cửa sổ vòm, ban công sắt uốn | Tường trắng kem, mái màu xám xanh, sắt uốn | Biệt thự từ 3 tầng, nhà phố | Biệt thự kiểu Pháp |
| Indochine | Mái ngói, mái hiên đua che cửa, cửa vòm, bố cục Pháp pha chi tiết bản địa | Ngói, gỗ, gạch lát hoa văn, sắt | Biệt thự sân vườn, nghỉ dưỡng | Phong cách Indochine |
| Art Deco | Hình khối hình học, đường thẳng đối xứng, hoa văn lặp, điểm kim loại | Đá, gỗ tối màu, kim loại vàng đồng, kính | Khách sạn, sảnh, nội thất | Phong cách Art Deco |
| Hiện đại | Mảng tường phẳng, kính lớn, không gian mở, ít trang trí | Bê tông, kính, thép, gỗ | Mọi loại nhà | Biệt thự hiện đại |
| Tối giản | Hình khối vuông, màu trung tính, bỏ chi tiết thừa | Bê tông, gỗ, kính | Nhà phố, biệt thự lô nhỏ | Phong cách tối giản |
| Bắc Âu | Mái dốc, tường đá hoặc gỗ, màu nhạt, cửa sổ lớn lấy sáng | Đá, gỗ tự nhiên | Nhà nghỉ dưỡng, nhà vùng đồi | Phong cách Scandinavian |
| Nhiệt đới | Mái đua rộng che nắng, thông gió, cây xanh len vào nhà | Gỗ, đá, gạch thông gió, kính khung gỗ | Biệt thự vườn, nghỉ dưỡng | Phong cách Tropical |
| Địa Trung Hải | Tường trắng, mái ngói nâu đỏ chia nhiều khối, hàng cửa vòm | Sơn trắng, ngói đỏ, sắt uốn | Biệt thự hai tầng trên lô rộng | Biệt thự Địa Trung Hải |
| Nhật và Á Đông | Mái ngói thấp đua ra, khung gỗ, hiên, sân vườn đá | Gỗ, ngói, đá | Nhà vườn, biệt thự một đến hai tầng | Biệt thự kiểu Nhật · Wabi-Sabi |
| Industrial | Bê tông, gạch và thép để lộ, ít lớp phủ | Bê tông, gạch trần, thép | Nhà phố, cải tạo nhà xưởng | Phong cách Industrial |
Nhóm kinh điển và lịch sử
Nhóm này lấy bố cục, cột và phào chỉ từ kiến trúc châu Âu hoặc từ thời Pháp thuộc. Nhận ra nhanh nhất ở mặt tiền: có trục đối xứng, có gờ ngang chia tầng, ô cửa lặp theo hàng.
Cổ điển và tân cổ điển
Cổ điển bám sát một trường phái châu Âu và dùng nhiều chi tiết: cột có đầu cột chạm lá, phào chỉ dày, phù điêu quanh cửa và ban công. KT24701 là lâu đài cổ điển 4 tầng ở Hà Nội, mặt tiền 14,5 m, sâu 13,5 m: nhà đối xứng quanh tháp trung tâm có mái vòm, hai tháp góc thấp hơn, hệ cột Corinthian và đá màu trắng ngọc trai theo hồ sơ.

Tân cổ điển xuất hiện từ thế kỷ 18, giữ trục đối xứng, cột và gờ ngang nhưng giảm chạm trổ, thêm tiện nghi ở bên trong. KT23022 ở Bắc Giang trên lô mặt tiền 9,4 m có mái Mansard, ban công lan can tiện xếp thẳng hàng, tầng 1 ốp đá tách khỏi tường trắng ở các tầng trên. Phào chỉ dán thêm lên một mặt phẳng chưa làm nhà thành tân cổ điển. Chi tiết ở phong cách tân cổ điển và biệt thự cổ điển.

Kiểu Pháp và mái Mansard
Dấu hiệu rõ nhất của kiểu Pháp là mái Mansard: hai độ dốc, phần dưới gần thẳng đứng, cửa sổ mái nhô ra, nên tầng áp mái dùng được. Đi cùng là cửa sổ vòm, ban công sắt uốn và tường trắng kem. KT21010 ở Hà Nội là biệt thự 3 tầng trên lô khoảng 1000 m², mặt tiền 14,22 m, có cột đôi cao hai tầng ở sảnh chính. KT25856 ở Phú Thọ là bản hẹp bề ngang, vươn cao; KT18003 ở Lạng Sơn đẩy khối mái cầu về một bên. Xem biệt thự kiểu Pháp.

Indochine
Indochine hình thành ở Đông Dương đầu thế kỷ 20, khi kỹ thuật và bố cục Pháp gặp khí hậu nhiệt đới: mái ngói, mái hiên đua che cửa, hành lang, cửa vòm, vật liệu bản địa. KT25870 ở Phú Thọ là biệt thự 3 tầng, mỗi tầng khoảng 250 m² theo hồ sơ: nhà sơn trắng, mái ngói màu tối, mái hiên che các ô cửa vòm, cổng sắt đen phủ hoa giấy, vườn sau có chòi gỗ mái cong và cầu nhỏ bắc qua hồ. Xem phong cách Indochine và biệt thự Indochine.

Art Deco
Art Deco bùng nổ ở Paris vào thập niên 1920 với hình khối hình học, đường thẳng đối xứng, hoa văn lặp và điểm kim loại. Hồ sơ Betaviet chưa có công trình kiến trúc Art Deco, chỉ có nội thất: NT22222, khách sạn ở Lạng Sơn, diện tích ghi 700 m², năm 2022, với sàn lát gạch hình học đen trắng ở khu công cộng, tường ốp chỉ nổi và cửa thang máy màu vàng đồng. Xem phong cách Art Deco.
Gothic, Phục hưng và Baroque
Ba phong cách này nằm ở gốc của kiến trúc châu Âu. Gothic xuất hiện từ thế kỷ 12 với vòm nhọn, cửa sổ kính màu và kết cấu vươn cao. Phục hưng quay về tỷ lệ Hy Lạp và La Mã, với đối xứng, vòm tròn và cột. Baroque từ cuối thế kỷ 16 thêm đường cong, phù điêu và đối lập sáng tối. Betaviet chưa có công trình kiến trúc theo ba phong cách này nên trang chỉ nêu đặc điểm; cổ điển và tân cổ điển thừa hưởng nhiều chi tiết từ chúng.
Nhóm hiện đại và tối giản
Nhóm này bỏ phào chỉ và cột, để hình khối, kính và vật liệu tự làm nên mặt tiền.
Hiện đại
Hiện đại ra đời đầu thế kỷ 20 với nguyên tắc hình dạng đi theo công năng: mảng tường phẳng, ô kính lớn, không gian mở, ít trang trí. KT20090 ở Hải Phòng được hồ sơ ghi là phong cách hiện đại: mái Thái độ dốc vừa kết hợp mái bằng, tường xám và trắng, cây xanh trồng ở ban công, một mảng tường dành cho cây leo. Xem biệt thự hiện đại.

Tối giản
Tối giản (Minimalism) giảm số loại hình khối, màu và chi tiết, dành chỗ cho ánh sáng và khoảng trống. KT2600150 ở Bắc Giang có mặt tiền hẹp, cao, ghép từ các khối vuông màu xám bê tông xếp lệch nhau, khung ốp vân gỗ quanh lối vào; hồ sơ ghi vật liệu chủ đạo là bê tông và gỗ, kết hợp kính lớn. KT2008728 ở Hải Phòng là hai khối vuông xếp chồng, tầng hai nhô ra với ban công lan can kính. Xem phong cách tối giản.

Bắc Âu
Phong cách Bắc Âu (Scandinavian) phổ biến từ thập niên 1950, ở ngoài nhà nhận ra qua mái dốc lớn, tường đá hoặc gỗ, màu nhạt và cửa sổ rộng. KT2009232 ở Hải Dương có 2 tầng và tầng áp mái, tường ốp đá xám mạch thô, khung cửa đen, mái dốc lợp xám than có ống khói, mặt tiền 9 m, sâu 13,3 m. Hồ sơ giải thích mái dốc kiểu nhà vùng lạnh; ở Hải Dương nó chủ yếu tạo dáng và giúp thoát nước. Xem phong cách Scandinavian.

Nhóm gần gũi thiên nhiên và cá tính
Nhóm này lấy cảm hứng từ khí hậu, địa hình hoặc vật liệu thô.
Nhiệt đới
Nhà nhiệt đới đặt thông gió và che nắng lên trước: mái đua rộng, hành lang, vách kính khung gỗ, cây xanh len vào giữa các khối. KT24751 ở Hà Nội ghi diện tích 500 m², có tường rào đá tảng, mái dốc ốp gỗ vươn rộng che tường, gạch thông gió dạng lỗ và sân trong có hồ nước nhỏ. KT25855 là biệt thự tropical modern 2 tầng, 600 m², với dải cây rủ từ mép sàn tầng trên và mép mái đưa xa, ốp gỗ. Xem phong cách Tropical và biệt thự nhiệt đới.

Địa Trung Hải
Địa Trung Hải nhận ra qua tường trắng, mái ngói nâu đỏ chia nhiều mái dốc và hàng cửa vòm. Kiểu này trải ngang nên cần lô rộng. KT25831 ở Ninh Bình trên lô mặt tiền 30 m, sâu 27 m, diện tích ghi 660 m², có khối tháp nhỏ nhô trên mái và nhà chòi mái ngói trong vườn; KT24740 ở Hòa Bình ghi 650 m². Xem biệt thự Địa Trung Hải và phong cách Địa Trung Hải.

Nhật và Á Đông
Nhà kiểu Nhật và Á Đông dùng mái ngói thấp, mái đua, khung gỗ, hiên và sân vườn đá; Wabi-Sabi chuộng sự mộc mạc, vật liệu để lộ vẻ tự nhiên. KT25866 ở Ninh Bình là biệt thự 1 tầng phong cách Á Đông, diện tích ghi 800 m², gồm nhiều khối thấp nối nhau, vách gỗ nâu sẫm, mái ngói xanh xám cong ở các góc, hồ nước dài viền đá và vườn kiểu Nhật.

KT23068 ở Hà Nội là biệt thự hai tầng mái Nhật với nhiều mái dốc ghép lại; hồ sơ ghi phong cách hiện đại, riêng kiểu mái là Nhật. Xem nhà và biệt thự kiểu Nhật, biệt thự kiểu Nhật và phong cách Wabi-Sabi.

Industrial
Industrial để lộ bê tông, gạch và thép, hạn chế lớp phủ. Hồ sơ Betaviet chưa có công trình kiến trúc nhà ở theo phong cách này nên trang chỉ nêu đặc điểm. Xem phong cách Industrial.
Chọn phong cách theo loại nhà, diện tích và khí hậu
Không có phong cách tốt nhất, chỉ có phong cách hợp với lô đất, khí hậu và cách ở. Năm câu hỏi giúp thu hẹp lựa chọn.
- Loại nhà: nhà phố mặt tiền hẹp nên dồn chi tiết vào chiều cao, như KT23073; biệt thự có sân vườn hợp mái trải rộng, như KT25831 hoặc KT25866.
- Diện tích lô: lô hẹp ưu tiên ít khối, ít loại chi tiết; chỉ lô rộng mới nên để nhà trải ngang.
- Khí hậu: nóng ẩm thì ưu tiên mái đua, thông gió và che nắng, tức nhiệt đới và Indochine.
- Cách ở: gia đình nhiều thế hệ cần nhiều phòng ngủ và phòng sinh hoạt chung, thường gặp ở nhà tân cổ điển nhiều tầng; người thích cây xanh hợp nhiệt đới hoặc Á Đông.
- Bảo trì: phào chỉ, ban công và mái nhiều lớp cần sơn và kiểm tra thường xuyên; mặt phẳng ít chi tiết thì ít việc bảo trì hơn.
| Loại nhà | Phong cách thường chọn | Công trình mẫu |
|---|---|---|
| Nhà phố mặt tiền hẹp | Tân cổ điển, tối giản, hiện đại | KT23073 (4 tầng, mặt tiền 7,59 m, tân cổ điển) · KT2600150 (tối giản) |
| Biệt thự 2 đến 3 tầng | Tân cổ điển, hiện đại, Địa Trung Hải | KT23044 · KT20090 · KT24740 |
| Nhà vườn, biệt thự 1 tầng | Á Đông, tân cổ điển | KT25866 · KT18092 |
| Biệt thự nghỉ dưỡng | Nhiệt đới, tropical modern | KT22165 · KT24751 · KT25855 |
| Nhà ở kết hợp kinh doanh | Tân cổ điển | KT21194 (nhà phố 6 tầng) |
Gửi kích thước lô đất, số tầng và số phòng ngủ qua hotline 0915 010 800 hoặc Zalo, kiến trúc sư sẽ gợi ý phong cách và công trình mẫu gần nhất.
10 công trình Betaviet theo phong cách
Bảng gom 10 công trình đã nêu ở trên, mỗi phong cách một mã. Phong cách ghi theo hồ sơ công trình, diện tích lấy nguyên từ hồ sơ và không tách diện tích đất với diện tích sàn.
| Mã công trình | Phong cách | Loại hình | Số tầng | Diện tích ghi trong hồ sơ | Địa điểm | Ghi chú từ hồ sơ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| KT23044 | Tân cổ điển | Biệt thự | 3 tầng | 590 m² | Bắc Ninh | mái Nhật đổ bốn phía, ban công lan can cong |
| KT24701 | Cổ điển | Lâu đài | 4 tầng | hồ sơ không ghi | Hà Nội | tháp trung tâm có mái vòm, mặt tiền 14,5 m, sâu 13,5 m |
| KT25856 | Kiểu Pháp | Biệt thự | 3 tầng | 480 m² | Phú Thọ | mặt tiền hẹp, cửa sổ vòm lớn, ban công sắt |
| KT25870 | Indochine | Biệt thự | 3 tầng | 750 m² | Phú Thọ | mái hiên che cửa vòm, vườn sau có chòi gỗ |
| KT20090 | Hiện đại | Biệt thự | 3 tầng | 463,5 m² | Hải Phòng | mái Thái kết hợp mái bằng, cây xanh ở ban công |
| KT2600150 | Minimalism | Biệt thự | 3 tầng | 293 m² | Bắc Giang | khối vuông xám bê tông, khung ốp vân gỗ |
| KT2009232 | Scandinavian | Biệt thự | 2 tầng và tầng áp mái | hồ sơ không ghi | Hải Dương | tường ốp đá, mái dốc xám than, mặt tiền 9 m, sâu 13,3 m |
| KT24751 | Tropical | Biệt thự | 2 tầng | 500 m² | Hà Nội | mái đua ốp gỗ, sân trong có hồ nước nhỏ |
| KT25831 | Địa Trung Hải | Biệt thự | 2 tầng | 660 m² | Ninh Bình | mặt tiền 30 m, sâu 27 m, ngói nâu đỏ |
| KT25866 | Á Đông | Biệt thự | 1 tầng | 800 m² | Ninh Bình | nhiều khối thấp nối nhau, mái ngói cong, vườn kiểu Nhật |
Câu hỏi thường gặp
Phong cách kiến trúc là gì?
Phong cách kiến trúc là tập hợp đặc điểm về hình khối, vật liệu, tỷ lệ và bố cục không gian, phản ánh văn hóa hoặc thẩm mỹ của một giai đoạn. Nhìn mặt tiền có thể nhận ra qua bốn điểm: nhà đối xứng hay lệch, có cột và phào chỉ hay không, mái dốc hay phẳng, vật liệu chính là gì.
Có những phong cách kiến trúc phổ biến nào cho nhà ở?
Có thể chia thành ba nhóm. Nhóm kinh điển gồm cổ điển, tân cổ điển, kiểu Pháp, Indochine, Art Deco. Nhóm hiện đại gồm hiện đại, tối giản, Bắc Âu. Nhóm gần thiên nhiên và cá tính gồm nhiệt đới, Địa Trung Hải, Nhật và Á Đông, Industrial. Bảng đầu trang tóm tắt đặc điểm 12 phong cách này.
Cổ điển và tân cổ điển khác nhau thế nào?
Cổ điển bám sát một trường phái châu Âu và dùng nhiều chi tiết: đầu cột chạm lá, phào chỉ dày, phù điêu. Tân cổ điển giữ trục đối xứng, cột và gờ ngang nhưng giảm chạm trổ, thêm tiện nghi hiện đại. KT24701 là lâu đài cổ điển có tháp và mái vòm; KT23044 là tân cổ điển với mái Nhật và ban công lan can cong.
Phong cách hiện đại khác đương đại ở đâu?
Hiện đại gắn với phong trào đầu thế kỷ 20: hình dạng theo công năng, mảng phẳng, ít trang trí. Đương đại là kiến trúc của thời hiện tại và đổi theo từng giai đoạn, có thể mượn nhiều phong cách. Hồ sơ của Betaviet ghi KT20090 là phong cách hiện đại, với mái Thái kết hợp mái bằng và kính lớn.
Nhà phố diện tích nhỏ nên chọn phong cách nào?
Có thể kết hợp nhiều phong cách trong một ngôi nhà không?
Phong cách nào hợp khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam?
Xem thêm theo phong cách
Các trang phong cách và biệt thự: Phong cách tân cổ điển · Biệt thự cổ điển · Biệt thự kiểu Pháp · Phong cách Indochine · Phong cách Art Deco · Biệt thự hiện đại · Phong cách tối giản · Phong cách Scandinavian · Phong cách Tropical · Phong cách Địa Trung Hải · Biệt thự kiểu Nhật · Phong cách Wabi-Sabi · Phong cách Industrial · Phong cách Japandi · Phong cách Bauhaus · Phong cách Mid-Century Modern · Phong cách Rustic · Phong cách thiết kế nội thất.
Cần xem công trình theo số tầng hoặc kiểu nhà: thiết kế biệt thự, dự án kiến trúc, thiết kế kiến trúc villa.